İsmayıllı gəzməli yerlər: Lahıc, Basqal, Qız qalası və 9 məkan daha

İsmayıllı (Ismayilli) gəzməli yerlər baxımından Azərbaycanın ən zəngin rayonlarından biridir: misgərlər kəndi Lahıc, kəlağayı vətəni Basqal, Qafqaz Albaniyası dövrünə aid qalalar, dağ gölləri və rus molokanlarının yaşadığı İvanovka kəndi. İsmayıllı şəhəri Bakıdan təxminən 175–180 km aralıdadır, maşınla 2,5–3 saata çatmaq olar. Aşağıda rayonun ən maraqlı 12 məkanını, harada qalmağı, onlara necə getməyi və nəyə diqqət etməyi topladıq.

Qısa məlumat

İsmayıllı gəzməli yerlər: 12 məkan

1. Lahıc

Rayonun və bəlkə də ölkənin ən məşhur dağ kəndi. Lahıc Girdiman çayının sahilində, Böyük Qafqazın cənub yamacında yerləşir və əsrlər boyu misgərlik mərkəzi olub. Çay daşları ilə döşənmiş küçələr, daş evlər, misgər emalatxanaları və suvenir dükanları burada adi mənzərədir. Lahıc misgərlik sənəti 2015-ci ildə UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib.

İsmayıllı şəhərindən Lahıca dağ yolu ilə təxminən 40–50 dəqiqə getmək lazımdır. Tarix, yol və qalmaq yerləri haqqında ətraflı Lahıc bələdçimizdə yazmışıq.

2. Basqal

İsmayıllı şəhərindən təxminən 30 km şərqdə, dəniz səviyyəsindən 1081 metr hündürlükdə yerləşən qədim qəsəbə. Basqal ipək kəlağayıları ilə tanınır — kəlağayı sənəti 2014-cü ildə UNESCO siyahısına salınıb. Burada "Kəlağayı" İpək Mərkəzində master-klasa qoşulmaq, bərpa olunmuş XVI–XVII əsr hamamındakı muzeyə və XVI əsr Şeyx Məhəmməd məscidinə baxmaq olar. Qəsəbənin kənarında rayonun ən böyük oteli — Basqal Resort & Spa yerləşir. Ətraflı Basqal bələdçimizdə oxuyun.

3. Niyal qalası (Niyalqala)

Lahıcın yaxınlığında, Niyal silsiləsində qədim qala xarabalıqlarıdır. Mənbələrdə qalanın Qafqaz Albaniyası dövründə tikildiyi qeyd olunur. Ərəb tarixçisi əl-Məsudi Şirvanşahın Niyal adlı qalasını "dünyada misli olmayan qala" kimi xatırladır. Qalaya maşın yolu yoxdur — Lahıcdan bələdçi ilə piyada getmək məsləhətdir.

4. Cavanşir qalası (Talıstan)

VII əsrdə Qafqaz Albaniyasının hökmdarı Cavanşir tərəfindən tikdirildiyi güman edilən qala Talıstan kəndindən təxminən 4 km şimalda, Ağçayın sahilindədir. Əsas hissə — "içqala" dağın ən hündür yerində tikilib, cənub divarlarının hündürlüyü 10 metrdən çoxdur. Talıstan İsmayıllı şəhərindən cəmi 5–6 km aralıdadır.

Qalaya getmək üçün Talıstana qədər maşınla, kənddən qalaya qədər isə təxminən 4 km piyada və ya atla getmək lazımdır.

Məsləhət: Bu marşrut üçün rahat yürüş ayaqqabısı, su və yerli bələdçi lazımdır. Yağışdan sonra cığır palçıqlı olur.

5. Qaranohur gölü

İsmayıllı şəhərindən təxminən 8 km şimal-şərqdə, dəniz səviyyəsindən 1520 metr hündürlükdə yerləşən dağ gölü. Gölün ətrafı meşə və dağ çəmənləri ilə əhatələnib, payızda xüsusilə rəngarəng olur. Vikipediyaya görə 1966-cı ildə Lahıca asfalt yol çəkilənə qədər göl Lahıca gedən yolda əsas dayanacaq olub, gölə gedən cığırlar isə 2006-cı ildə salınıb. Adını suyunun yüksək minerallaşmasından alıb — yerli sakinlər onu kənd təsərrüfatına yararsız olduğu üçün "qara" adlandırıblar.

Gölə gedən yol asfalt deyil. Yerli bələdçi və ya yolsuzluq avtomobili ilə getmək daha təhlükəsizdir.

6. İvanovka kəndi

İsmayıllı şəhərindən təxminən 13 km cənub-qərbdə, Acınohur ön dağlığında yerləşir. Kəndin əsasını XIX əsrin birinci yarısında Rusiyadan köçürülmüş molokanlar — ruhani xristian icmasının üzvləri qoyub. Adı kəndin yerini seçən İvan Perşinin adından götürülüb.

İvanovka uzun müddət Sovet dövründən qalmış kolxozu ilə tanınıb. Kənd sakinləri üzümçülük, taxılçılıq və heyvandarlıqla məşğuldur. Yerli şərab və pendir İvanovkanın tanınmış məhsullarıdır. Səliqəli küçələri və rus kəndi memarlığı buranı rayonun digər kəndlərindən fərqləndirir.

7. Qalacıq kəndi və Qasım xan qalası

İsmayıllıdan təxminən 30 km şimal-qərbdə, dağ ətəyində yerləşən Qalacıq rayonun bu istiqamətdə sonuncu yaşayış məntəqəsidir. Kəndin yaxınlığında, Səngər çayının sahilində IX–XIV əsrlərə aid olduğu ehtimal edilən Qasım xan qalasının (yerli adı — Səngər qalası) xarabalıqları var.

Qalaya qədər olan təxminən 8 km yolun 5 km-ni maşınla, qalan 3 km-ni piyada və ya atla getmək olar. İsmayıllı–Qalacıq–Qəbələ turist marşrutu da bu kənddən keçir.

8. Fit qalası

Basqal və Sulut kəndlərinin yaxınlığında, 1810 metr hündürlüyündəki Fit dağının zirvəsində qədim qalanın qalıqlarıdır. Tarixi mənbələrə görə XVIII əsrin sonunda Şirvan xanı Mustafa xan qalanın divarlarını möhkəmləndirib və Ağa Məhəmməd xan Qacarın hücumu zamanı buraya sığınıb. Zirvəyə çıxış çətindir — yalnız təcrübəli yürüşçülər və bələdçi ilə.

9. İsmayıllı Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi

1981-ci ildən fəaliyyət göstərən muzeydə arxeoloji qazıntılardan tapılmış e.ə. III–I əsrlərə aid gil, tunc və dəmir əşyalar, XVIII–XX əsr geyimləri və məişət əşyaları saxlanılır. Kəndlərə getməzdən əvvəl rayonun tarixi ilə tanış olmaq üçün yaxşı başlanğıcdır.

10. Lakeside Garden — aqroekoturizm təsərrüfatı

Azerbaijan.travel-in tövsiyə etdiyi bu ailə təsərrüfatı Təzəkənd kəndində, Vəlbinə gölünün sahilində, meşənin kənarındadır. Burada orqanik kənd məhsullarından hazırlanmış yeməklər, çadırda və ya kənd evində gecələmə, kempinq və yarmarkalar təşkil olunur. Əvvəlcədən rezervasiya tələb olunur.

11. İsmayıllı Qız qalası (Xanəgah)

Bakıdakı Qız qalası ilə qarışdırmayın: İsmayıllının öz "Qız qalası" var. Bu, Xanəgah kəndi yaxınlığında, Axox çayının sağ sahilində, sıldırım qayalıqlarla əhatələnmiş dağın üstündə XI–XII əsrlərə aid müdafiə istehkamının qalıqlarıdır. Qala "İsmayıllı" dövlət yasaqlığının ərazisindədir. Ümumi sahəsi 1,5 hektara yaxındır, divarları daşdan və bişmiş kərpicdən hörülüb. Qarasu dərəsinin ağzını bağlayan ön səddin uzunluğu 28,6 m, hündürlüyü 7,7 m-dir.

Tarixçilər buradan Talıstan yaxınlığındakı Cavanşir qalasına yeraltı yol olduğunu güman edirlər. Qalaya gedən yolun üstündə eyniadlı "Qız qalası" istirahət mərkəzi var — ona qədər maşınla getmək olar, oradan qalaya son təxminən 1 km-i piyada qalxmaq lazımdır.

Məsləhət: Yoxuş dik və daşlıqdır. İdman ayaqqabısı geyinin, su götürün, yağışdan sonra isə getməyin.

12. Bonus: Yeddi gözəl şəlaləsi (Qəbələ)

Çox adam bu şəlaləni İsmayıllı ilə əlaqələndirir, amma o, qonşu Qəbələ rayonunun Vəndam qəsəbəsinin yaxınlığındadır. İsmayıllıdan Qəbələ istiqamətində maşınla təxminən yarım saatlıq yoldur. Qəbələnin digər məkanları üçün Qəbələdə gəzməli yerlər bələdçimizə baxın.

Necə getmək olar

Şəxsi maşınla

Bakıdan İsmayıllıya Şamaxı və Muğanlı üzərindən getmək olar — Bakı ilə İsmayıllı arası məsafə təxminən 175–180 km-dir, yol 2,5–3 saat çəkir. Basqal Şamaxıdan təxminən 30 km aralıdadır, ona görə marşrutu belə qurmaq rahatdır: Bakı → Şamaxı → Basqal → Lahıc → İsmayıllı.

Lahıca iki yol var: İsmayıllıdan Girdiman dərəsi boyunca və Şamaxı rayonunun Dəmirçi kəndindən. 22 km-lik Dəmirçi–Lahıc yolu 2018-ci ildə istifadəyə verilib.

Diqqət: İsmayıllı–Lahıc yolu dağ dərəsindən keçir və güclü yağışdan sonra sel, sürüşmə və qaya düşməsi səbəbindən bağlana bilər — məsələn, 2024-cü ilin iyununda belə olub. Yola çıxmazdan əvvəl xəbərləri yoxlayın.

Avtobusla

Bakı Beynəlxalq Avtovağzalından İsmayıllıya avtobuslar işləyir. İsmayıllıdan Lahıc, Basqal və digər kəndlərə taksi ilə getmək daha rahatdır. Cədvəli avtovağzaldan dəqiqləşdirin.

Turla

Bakıdan İsmayıllıya, xüsusən Lahıc və Basqala bir günlük turlar çoxdur. Azerbaijan.travel-ə görə İsmayıllıdakı haykinq turlarının bir çoxu Lahıcdan başlayır və ya orada başa çatır.

1 və 2 günlük marşrut nümunələri

Bir günlük (Bakıdan gedib-qayıtmaq): Səhər tezdən Bakıdan çıxın, Şamaxıdan keçib Basqala gedin. Burada 1,5–2 saat qalın: hamam muzeyi, Şeyx Məhəmməd məscidi və kəlağayı mərkəzi. Sonra Lahıca keçin, misgərlər küçəsini gəzin və nahar edin. Qaranlıq düşməmiş dağ yolundan çıxıb İsmayıllı üzərindən Bakıya qayıdın. Bu marşrut yorucudur — sükan arxasında 6 saatdan çox vaxt keçəcək.

İki günlük: Birinci gün Basqal və Lahıc, gecə Lahıcda. İkinci gün səhər İsmayıllıya enib muzeyə baş çəkin, sonra Talıstan və Cavanşir qalasına piyada marşrut edin və ya İvanovka kəndinə gedin. İstəsəniz axşam Qəbələyə keçib səfəri orada davam etdirə bilərsiniz.

Təbiət sevənlər üçün: Qaranohur gölü və Qalacıq istiqaməti yerli bələdçi ilə tam bir gün tələb edir.

Ən yaxşı vaxt

• May–iyun: hər yer yaşıldır, çaylar sulu olur, gəzinti üçün ideal havadır.
• İyul–avqust: dağ kəndlərində sərin olur, amma bu dövr ən sıx mövsümdür.
• Sentyabr–oktyabr: payız rəngləri və az turist. Fotoqraflar üçün ən yaxşı vaxt.
• Noyabr–mart: dağ yolları qarlı və buzlu ola bilər, qalalara piyada marşrutlar çətinləşir.

İsmayıllı otelləri və kirayə evlər: harada qalmaq

İsmayıllıda Qəbələdəki qədər böyük otel yoxdur, amma hər büdcəyə uyğun seçim tapmaq olar.

Basqal Resort & Spa

Rayonun ən böyük oteli Basqal qəsəbəsindədir və 2022-ci ilin avqustunda açılıb. Rəsmi sayta görə 19 hektarlıq meşəlik ərazidə 179 otaq, üç otaqlı kotteclər və hovuzlu villalar, 8 restoran, uşaq klubu, "Niyal" spa mərkəzi və qapalı hovuz var. Uşaqlı ailələrə və rahat istirahət istəyənlərə uyğundur. Ətraflı məlumatı Basqal bələdçimizin "Harada qalmaq" bölməsində yazmışıq.

Lahıcda qonaq evləri

Lahıcda ailələrin işlətdiyi kiçik qonaq evləri var. Bir gecə qalmaq kəndin axşam sakitliyini hiss etmək və səhər tezdən Niyal qalası istiqamətində piyada marşruta çıxmaq üçün yaxşıdır. Ətraflı Lahıc bələdçimizə baxın.

Kənd turizmi və istirahət mərkəzləri

Təzəkənddəki Lakeside Garden təsərrüfatında (yuxarıda 10-cu məkan) kənd evində və ya çadırda gecələmək olar. Talıstan, Qız qalası və İsmayıllı şəhəri ətrafındakı meşəlik ərazilərdə isə kotteclər və istirahət mərkəzləri fəaliyyət göstərir.

İsmayıllı kirayə evlər

Günlük kirayə evlər böyük ailələr və dostlar qrupu üçün sərfəli seçimdir. Belə evlər əsasən elan saytlarında və sosial şəbəkələrdə təklif olunur. Beh ödəməzdən əvvəl evin bu günkü video və şəkillərini, xəritədə dəqiq yerini və ləğv şərtlərini soruşun. Dağ kəndlərində qışda yolun və istiliyin vəziyyətini də dəqiqləşdirin.

Daha geniş otel seçimi qonşu Qəbələdədir — Qəbələ otelləri bələdçimizə baxın.

Faydalı məsləhətlər

• Nağd pul götürün. Kəndlərdə kiçik dükanlar və usta emalatxanaları çox vaxt kart qəbul etmir.
• Səhər tezdən yola çıxın. Dağ yollarında qaranlıqda sürmək təhlükəlidir.
• Bələdçi tutun. Qalalara və göllərə gedən cığırlar işarələnməyib.
• Yerli məhsul. İsmayıllı balı, süd məhsulları və şərabı ilə tanınır — bunları kəndlərdən birbaşa almaq olar.
• Marşrutu genişləndirin. İsmayıllıdan Qəbələyə təxminən 40 dəqiqəlik yoldur. Qışda burada Tufandağ xizək kurortu işləyir.